Minder makkelijk dan je denkt
Het probleem: de natuur tuiniert ook tussen de stenen. Plantjes groeien overal, maar je kunt er niet meer bij.
Mooi strak
Denk je weleens: het mag wel wat makkelijker in mijn tuin? Ik doe er tegels in, mooi strak. Misschien wissel ik ze af met grind. Minder saai. Misschien wil ik toch nog wat groen, dus ik reserveer een vak van 40 x 40 centimeter voor een boom. Dan zijn er een paar dingen die je misschien wil weten vóórdat je die tuin aanlegt.
Wat mooi is, moet mooi blijven
Laten we eerst eens kijken naar de uitstraling. Een eigenschap van een volledig bestrate tuin is dat hij in de loop van de tijd weinig verandert. Je hebt hem snel gezien. Ook mis je de 3D-factor: de tuin heeft geen hoogte. Welkom in Platland!
Hout en steen zijn twee keer mooi: als het net nieuw is, en als het prachtig doorleefd is. Maar dat laatste ontstaat niet vanzelf. Hout wordt grauw en schuttingen hebben de neiging te verzakken. Op steen gaan mos en algen groeien. Om dit proces mooi te laten verlopen moet je materiaalkennis hebben. Je loopt het risico dat je tuin gaat lijken op een sloppenwijk of een vervallen kerkhof. Wat een depri feest...
Ook niet-tuinieren is tuinieren
Kies je voor beton, hout of plastic omdat je van deze materialen houdt? Hou dit dan zo. Kies je ervoor om de natuur buiten de deur te houden? Vergis je dan niet. De natuur tuiniert overal. Ook in de voegen tussen tegels. Ook in grind. En zelfs in een kunststof grasmat.
Tegels
Voegen krabben wordt je nieuwe hobby. In het eerste jaar kun je de onkruidjes nog makkelijk verwijderen, want ze wortelen dan nog niet zo diep. De grasjes die erop volgen zitten al vaster. Vanaf het derde jaar lukt het al niet meer om grasjes met wortel en al uit de voegen te peuteren. In dit stadium heb je een scherpe schoffel nodig. Die schoffel onthoofdt het gras, maar de wortels blijven zitten. Ze groeien dieper de bodem in. En gaan vervolgens steeds grotere graspollen maken.
Wat de tegels zelf betreft: in de schaduw gaan er algen en mos op groeien. De natuur maakt er volhardend een feest van. Ze houdt nu eenmaal niet van kale bodems...
Grind
Maar wacht even, was hier niet anti-worteldoek voor uitgevonden? Anti-worteldoek is een handig product, en vooral goed toepasbaar onder grind of split. Maar ook hier start het feest zonder jou. Onkruid komt van boven. Het wordt aangedragen door de wind. Het wortelt van boven naar beneden, en wurmt zich uiteindelijk muurvast doorheen het worteldoek. Nee, je kunt hier niet gaan zitten. Deze stoel is bezet.
Kunstgras
En dan kunstgras. Toch een beetje groen in de tuin. Maar regen bevat stofdeeltjes en zand. Je groene kunstgrasmat krijgt net zo’n stoffige waas als je auto. Vallende bladeren in de herfst maken geen onderscheid tussen een echt gazon of een plastic grasveld. En zaadjes van onkruidplanten of kiemen ook op een kunststof grasmat. Check daarom eerst even de onderhoudsinstructies. Ook niet-tuinieren is tuinieren. De natuur gelast geen feestjes af.
Planten voelen goed
Wat maakt een feest in de open lucht een feest? Het voelt goed. Het is er gezellig. De gasten zijn leuk. En meestal is het mooi weer.
Mooi weer heb je in de tuin niet altijd. Juist dan heb je je gasten nodig. Planten brengen verkoeling op een tropisch hete dag. En ze nemen veel water op. Steen, hout en plastic doen dat niet. Je wordt blij van dat boompje aan de bar waaronder je verkoeling kunt zoeken. En van de bodembedekkers op de dansvloer die gulzig al het water van een enorme hoosbui opdrinken.
Alle planten bij elkaar zorgen voor een aangenaam klimaat als het er op het feest verhit aan toe gaat. Opwarming van de aarde en extreme weersomstandigheden? Een tuin met planten voelt op een hete dag simpelweg koeler.
Join the party
Heb je wel een tuin, geen groene vingers, en ben je geschrokken de gevolgen van niet-tuinieren? Ga voor de gulden middenweg. Bestraat wel, maar alleen daar waar je veel zit of loopt. Begint er onkruid te groeien, dan loop je het vanzelf grotendeels stuk. Planten groeien het best waar ze met rust gelaten worden. Waar je niet vaak komt, zet je dus planten neer. Zorg voor bodembedekkers, anders komt de natuur er een paar brengen die je mogelijk minder mooi vindt.
Plant een struik of een kleine boom voor schaduw en je 3D-factor. Let op: wat boven de grond groeit, wil ook onder de grond. Een boom die tien meter hoog wordt met een aardige kroon, past niet in een plantgat van 40 bij 40 centimeter. Maak ruimte voor een goed wortelgestel.
Je kunt een mooie tussenlaag maken met leuk bloeiende vaste planten. Ze brengen kleur en trekken leven aan. Kies je soorten die na elkaar bloeien, dan heb je bijna het hele jaar wat kleur. Zo zie je dat je met een paar kleine stappen al een heel eind bent!
Enneh… het hoeft ook niet allemaal in één keer, hè? Een tuin mag groeien. Soms is een eerste stap al een goed begin voor een vervolg.
Waarom ik dit vertel
Op het plantencentrum waar ik werk is alles bestraat. Vrijwel iedere dag verwijderen we onkruid uit de voegen. Dat is geen theorie; ik zie dagelijks hoe vasthoudend de natuur is.
